Nowe uprawnienia R290 w 2026 roku. Co zmienia się dla instalatorów pomp ciepła?

Nowe unijne przepisy o certyfikacji obejmują także naturalne czynniki chłodnicze, w tym propan R290. Czy instalator musi już posiadać certyfikat A1 lub A2? Co z dotychczasowym F-gazem? Wyjaśniamy, co wynika z prawa UE i jakie zasady obowiązują w Polsce.

Dlaczego pompy ciepła na R290 są coraz popularniejsze?

R290, czyli propan, jest naturalnym czynnikiem chłodniczym o bardzo niskim współczynniku GWP. Coraz częściej stosuje się go w nowoczesnych pompach ciepła, także wysokotemperaturowych, przeznaczonych do modernizacji budynków z grzejnikami.

Propan nie jest fluorowanym gazem cieplarnianym, lecz jest substancją wysoce palną, zaliczaną do klasy bezpieczeństwa A3. Dlatego przy doborze urządzenia, montażu, serwisowaniu i ewentualnej ingerencji w obieg chłodniczy kluczowe są procedury bezpieczeństwa i zalecenia producenta.

Nowe przepisy: 2024/573 i 2024/2215

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 zmieniło zasady dotyczące F-gazów i rozszerzyło wymagania kwalifikacyjne w związku z przechodzeniem na czynniki alternatywne. Szczegółowy system certyfikatów dla chłodnictwa, klimatyzacji i pomp ciepła określa rozporządzenie wykonawcze (UE) 2024/2215.

Nowe typy certyfikatów obejmują zarówno F-gazy, jak i węglowodory (np. R290), a także – w odrębnych kategoriach – CO₂ i amoniak.

Certyfikat A1 i A2 – czym się różnią?

Nie należy mylić certyfikatu A1 z klasą bezpieczeństwa A1 czynnika chłodniczego. To zupełnie inne oznaczenia. R290 ma klasę palności A3.

Czy polski instalator musi już posiadać osobne uprawnienia R290?

W komunikacie UDT opublikowanym 11 lutego 2026 r. wskazano, że obowiązkowa certyfikacja w zakresie węglowodorów, w tym propanu R290, nie została jeszcze w Polsce wprowadzona; ma obowiązywać po odpowiedniej nowelizacji ustawy. Jednocześnie UDT przestrzegał przed ofertami przedstawiającymi prywatne zaświadczenia jako nowe państwowe certyfikaty.

Szkolenie techniczne R290 może być wartościowe, ale trzeba odróżniać zaświadczenie o jego ukończeniu od formalnego certyfikatu wynikającego z przepisów.

Co z dotychczasowym certyfikatem F-gazowym?

Certyfikaty wydane na podstawie wcześniejszego systemu zachowują ważność zgodnie z warunkami, na których zostały wydane. Przepisy UE przewidują także okresowe szkolenia przypominające lub ocenę kwalifikacji – co najmniej raz na siedem lat.

Osoby mające certyfikaty ze starego systemu powinny po raz pierwszy odbyć wymagane szkolenie przypominające lub procedurę oceny nie później niż 12 marca 2029 r. Szczegóły organizacyjne w Polsce należy sprawdzać w aktualnych komunikatach właściwych instytucji.

Montaż monobloku R290 a ingerencja w układ chłodniczy

W wielu pompach ciepła typu monoblok obieg chłodniczy jest fabrycznie zamknięty. Montaż urządzenia w takim przypadku polega przede wszystkim na wykonaniu instalacji hydraulicznej, elektrycznej oraz konfiguracji sterowania.

Nie jest to tożsame z naprawą obiegu chłodniczego, odzyskiem czynnika czy wymianą elementów, które wymagają specjalistycznych umiejętności i zabezpieczeń. Każdorazowo trzeba sprawdzić zakres wykonywanych prac, aktualne przepisy i dokumentację producenta.

Bezpieczeństwo pracy z R290 – najważniejsze zasady

• Przestrzegaj stref bezpieczeństwa i odległości wskazanych w instrukcji konkretnego urządzenia.
• Uwzględnij okna, drzwi, studzienki, otwory wentylacyjne i możliwe źródła zapłonu.
• W razie prac przy obiegu chłodniczym stosuj urządzenia i procedury odpowiednie dla czynników palnych.
• Zadbaj o poprawne podłączenie instalacji hydraulicznej, elektrycznej i o zabezpieczenie przed zamarzaniem.
• Nie przenoś automatycznie zaleceń dotyczących jednego modelu R290 na wszystkie pompy ciepła.

Czy warto szkolić się z R290 już teraz?

Tak. Nawet jeśli krajowy system określonych certyfikatów nie jest jeszcze w pełni wdrożony, znajomość właściwości propanu, ryzyka palności i zasad serwisu staje się ważną kompetencją instalatora. Przy wyborze szkolenia należy jednak zweryfikować, jaki dokument jest wydawany po jego ukończeniu.

Podsumowanie – nowe uprawnienia R290 w 2026 roku

Unia Europejska przewidziała nowe certyfikaty A1 i A2, obejmujące również R290. W Polsce zasady formalnej certyfikacji trzeba śledzić na bieżąco, natomiast bezpieczny montaż i właściwe kwalifikacje praktyczne są ważne już dziś.

MD Instal sp. z o.o. w Nowym Sączu zajmuje się montażem i serwisem pomp ciepła, klimatyzacji oraz dokumentacją i procedurami F-gazowymi. Zobacz także naszą ofertę pomp ciepła i stronę główną MD Instal.